توریسم و قطعی برق در شمال کشور.

توریسم و قطعی برق در شمال کشور.

صنعت گردشگری یکی از مهم ترین بخش های اقتصادی استان های شمالی کشور، به ویژه گیلان و مازندران، محسوب می شود. گستردگی فعالیت های اقامتی، پذیرایی، تفریحی و بوم گردی در این دو استان، وابستگی مستقیم این صنعت به زیرساخت های پایدار انرژی را افزایش داده است.

بر اساس آمار منتشرشده، تنها در ایام نوروز ۱۴۰۵، در استان های گیلان و مازندران مجموعا بیش از ۱۶ میلیون نفر-شب اقامت ثبت شده است. در مازندران، در فاصله ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ تا ۹ فروردین ۱۴۰۵، بیش از ۱۲ میلیون نفر-شب اقامت به ثبت رسیده است. این ارقام نشان می دهد که حتی اختلال های محدود در زیرساخت های خدماتی می تواند جمعیت بسیار بزرگی از گردشگران و فعالان اقتصادی این بخش را تحت تاثیر قرار دهد.

اهمیت موضوع زمانی بیشتر آشکار می شود که بدانیم در گیلان، در یکی از دوره های اوج سفر، مصرف برق استان به ۱٬۳۷۰ مگاوات رسید؛ رقمی که حدود ۲۲ درصد بالاتر از سقف مجاز مصرف اعلام شده بود. در همان مقطع، برق دو هتل به دلیل مصرف بالا قطع شد و رشد مصرف برق استان نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۰ درصد گزارش شد.

در سطح واحدهای گردشگری نیز آثار خاموشی به صورت عینی گزارش شده است. در یکی از اقامتگاه های بوم گردی گیلان، قطع برق تا سه مرتبه در روز گزارش شده و در نتیجه آن، علاوه بر اختلال در خدمات، دو مرتبه خرابی پمپ آب و فساد مواد غذایی داخل یخچال گزارش شده است.

در مازندران نیز مدیران واحدهای اقامتی از قطعی روزانه برق و اختلال در خدماتی همچون آب گرم و استخر خبر داده اند. این مسئله نشان می دهد که برق در صنعت گردشگری صرفا یک نهاده جانبی نیست، بلکه بخشی از زیرساخت اصلی ارائه خدمت به گردشگر محسوب می شود.

از منظر اقتصادی، پیامد قطعی برق را می توان در سه سطح بررسی کرد:

نخست، افزایش هزینه عملیاتی واحدهای گردشگری؛ زیرا هتل ها، اقامتگاه ها و مراکز تفریحی برای تداوم فعالیت به تجهیزات برق اضطراری، سوخت و تعمیرات بیشتر نیاز پیدا می کنند.

دوم، کاهش کیفیت خدمات گردشگری؛ اختلال در آسانسور، تهویه، پمپ های آب، آب گرم، تجهیزات سرمایشی و گرمایشی، سیستم های پرداخت و تجهیزات نگهداری مواد غذایی مستقیما کیفیت خدمات ارائه شده به گردشگر را تحت تاثیر قرار می دهد.

سوم، افزایش ریسک اقتصادی سرمایه گذاری در گردشگری؛ زیرا سرمایه گذار علاوه بر هزینه ایجاد و بهره برداری از واحد گردشگری، ناچار به تامین زیرساخت های پشتیبان انرژی نیز خواهد بود.

بنابراین، با توجه به حجم بالای گردشگران در استان های شمالی و ثبت بیش از ۱۶ میلیون نفر-شب اقامت در گیلان و مازندران در نوروز ۱۴۰۵، پایداری شبکه برق باید به عنوان یکی از مولفه های اصلی زیرساخت گردشگری مورد توجه قرار گیرد.

در جمع بندی باید تاکید کرد که داده های موجود، وقوع قطعی برق در برخی واحدهای گردشگری، قطعی های روزانه و حتی چند نوبت در روز، و آثار مستقیم آن بر تجهیزات و خدمات اقامتی را نشان می دهد. با این حال، برای اعلام رقمی دقیق درباره درصد کاهش درآمد یا تعداد گردشگران ناشی از خاموشی، به یک مطالعه آماری اختصاصی نیاز است و در منابع بررسی شده چنین ضریب مشخصی منتشر نشده است.

بنابراین، سیاست گذاری در این حوزه باید بر پایه دو شاخص قابل اندازه گیری دنبال شود: میزان قطعی برق واحدهای گردشگری و خسارت اقتصادی مستقیم ناشی از آن. ایجاد سامانه ثبت خسارت و پایش مصرف و خاموشی در مراکز گردشگری می تواند امکان محاسبه دقیق هزینه اقتصادی ناپایداری برق در این صنعت را فراهم کند.

منابع

1. آمار اقامت نوروزی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و گزارش های ستاد خدمات سفر استان های گیلان و مازندران، نوروز ۱۴۰۵.
2. گزارش های منتشرشده درباره مصرف برق استان گیلان و رسیدن مصرف به ۱٬۳۷۰ مگاوات.
3. گزارش های فعالان صنعت هتلداری و بوم گردی استان های گیلان و مازندران درباره آثار قطعی برق.
4. گزارش های منتشرشده از وضعیت تاسیسات اقامتی و گردشگری استان های شمالی در دوره اوج سفر.