فرزندی که سکوت می کند؛ وقتی بچه ها فریاد نمی زنند

سلسله یادداشت های نفقه | مسیر سوم: نفقه ی فرزند | یادداشت سیزدهم

فرزندی که سکوت می کند؛ وقتی بچه ها فریاد نمی زنند

مقدمه

در یادداشت های پیشین، از نفقه ی فرزند گفتیم. گفتیم که فرزند فقط شکم ندارد. دل دارد. روان دارد. نیاز دارد. گفتیم که در دعوای پدر و مادر، فرزند گم می شود. گفتیم که بین دو حق، پاره می شود. اما یک لایه ی عمیق تر هم هست: سکوت. فرزند سکوت می کند. فریاد نمی زند. گریه نمی کند. شکایت نمی کند. و این سکوت، ترسناک تر از فریاد است. چون سکوت فرزند، دیده نمی شود. و دردی که دیده نشود، عمیق تر می شود.

سکوت فرزند؛ زبانی که ترجمه نمی شود

فرزند سکوتمی کند. نه چون حرفی ندارد. چون یاد گرفته که حرف زدن، فایدهندارد. بارها گفته. بارها شنیده نشده. بارها خواسته. بارها رد شده. و بعد، سکوتکرده. نه از سر بی تفاوتی. از سر خستگی. از سر نومیدی. از سر ترس. فرزند می ترسد که اگر حرف بزند، جنگ بیشتر شود. می ترسد که اگر حرف بزند، یک طرف را انتخاب کند. و انتخاب بین پدرو مادر، غیرممکن است. چون هر دو دنیای او هستند. و کودکنمی تواند دنیایش را تقسیم کند.

چرا فرزند سکوت می کند؟

• ترس از جنگ: «اگه بگم، دعواتون بیشتر می شه.»
• ترس از انتخاب: «اگه بگم، باید یکیتون رو انتخاب کنم. نمی تونم.»
• ترس از طرد شدن: «اگه بگم، شاید دیگه دوستم نداشته باشن.»
• احساس گناه: «تقصیر منه. اگه من نبودم، دعوا نمی کردن.»
• ناتوانی در بیان: «نمی دونم چطور بگم. حرفام تموم می شن.»
• عادت: «از بچگی یاد گرفتم ساکت باشم. حالا بلد نیستم.»

سکوت فرزند؛ از کودکی تا بزرگسالی

فرزندی که سکوتمی کند، زخم می خورد. زخمی که تابزرگسالی همراهش است. زخمی که به اضطرابتبدیل می شود. به افسردگی. به ترس از بیان نیاز. به ترس از رابطه. به احساس بی ارزشی. به احساس گناه. و این زخم، دیده نمی شود. چون کسیاز سکوت فرزند حرفی نمی زند. کسی از دردفرزند حرفی نمی زند. کسی از نیازفرزند حرفی نمی زند.

عدالت ترمیمی در سکوت فرزند

عدالت ترمیمی می گوید: فرزند، ابزارنیست. انسان است. و انسان، حق دارد. حق به امنیت. حق به محبت. حق به دیده شدن. حق به شنیده شدن. و عدالت ترمیمی، برای فرزندیعنی:

• 🟡 فضای امن برای گفتن: فرزند باید بتواند بگوید «می ترسم» بدون این که تحقیر شود.
• 🟡 پرسیدن، بدون فشار: «چی حس می کنی؟» «چی نگرانت می کنه؟» «چی **می خوای؟»
• 🟡 پذیرفتن، بدون شرط: «تقصیر تو نیست.» «دوستت داریم.» «تنها نیستی.»
• 🟡 همکاری والدین: پدر و مادر، حتی وقتی جدا هستند، کنار هم باشند. نه علیه هم.

چطور سکوت فرزند را بشکنیم؟

• گوش دادن، بدون قضاوت: وقتی فرزند حرف می زند، قضاوت نکن. فقط بشنو.
• پرسیدن، بدون فشار: «چی **شده؟» «چی ناراحتت کرده؟» و اگه گفت «هیچی»، فشار نیار. بمون.
• پذیرفتن، بدون شرط: فرزندی که حرف می زند، ضعیف نیست. شجاع است.
• صبر کردن: سکوت، یک شبه شکسته نمی شه. زمان می خواد. صبر می خواد.
• بازی: فرزند، با بازی حرف می زند. نقاشی. عروسک. داستان. بازی. اینا زبان فرزندن.

نتیجه گیری

سکوت فرزند، یک زبان است. زبانی که ترجمه می خواهد. و ترجمه اش، گوش دادناست. دیدن است. بودن است. بدون قضاوت. بدون فشار. بدون شرط. و اگه این کار را بکنیم، سکوت، به گفت وگو تبدیل می شود. و گفت وگو، به رابطه. و رابطه، به آرامش. پس بیایید از سکوت فرزند شروع کنیم. نه به عنوان ضعف. به عنوان فریاد. فریادی که منتظر شنیده شدن است.

«سکوت فرزند، فریادی است که کسی نمی شنود. و فریادی که شنیده نشود، عمیق تر می شود».

🆔 شناسه کانال بله: https://ble.ir/nikbakhtir