رسانه و جنگ
جنگ های دنیای امروز تنها به میدان نبرد ختم نمی شود؛ بلکه جنگ ها به صورت ترکیبی و در زمینه های گوناگون صورت می گیرد و استفاده از ابزار و ادوات نظامی تنها بخشی از آن محسوب می شود و برنده جنگ کسی نیست که دارای برتری نظامی از حیث دسترسی به ادوات بیشتر و تکنولوژی بالاتر باشد؛ بلکه برنده کسی است که جنگ را خوب مدیریت کند و از تمام ابزار و امکانات خود بهترین و بیشترین بهره را ببرد. یکی از ابزارهایی که در دسترس طرفین درگیر قرار دارد رسانه است و شاید به جرئت بتوان گفت مهم ترین ابزار جنگی است.
امروزه رسانه ها پیشرفت چشمگیری داشته اند و به راحتی در اختیار افراد قرار دارند به طوری که هر فرد با استفاده از گوشی تلفن همراه می تواند نقش رسانه را ایفا کند. فضای مجازی مرزهای جغرافیایی را از میان برداشته و ارتباطات را در سطح جهان در اختیار همه قرار داده است و هر کسی با استفاده از فضای مجازی می تواند محتوایی را که تولید می کند در سطح وسیعی منتشر کند. در واقع می توان گفت در جنگ های جدید رسانه ها تبدیل به یک ابزار جنگی شده اند که حتی توانایی این را دارند که واقعیت میدان را تحت تاثیر قرار داده و نتیجه جنگ را تغییر دهند. در جنگ های جدید که جنگ ترکیبی هستند اگر اقرار نباشد بیشترین بار جنگ بر دوش رسانه ها است، در واقع این رسانه ها هستند که کنترل افکار عمومی و مدیریت میدان جنگ را بر عهده دارند. در زمان خاکستری باری که رسانه ها بر دوش می کشند به مراتب بیشتر است؛ زیرا در این زمان کشورها آرایش جنگی متفاوتی دارند و بیشتر درگیر جنگ نرم و انواع دیگر جنگ هستند به عبارتی درگیر جنگ روانی، شناختی، سایبری و اطلاعاتی و اقتصادی و... هستند و جنگ سخت در این زمان از دایره عملیات خارج است. بیشترین حملاتی که طرفین درگیر در این زمان دارند به صورت عملیات روانی و شناختی است تا بر اذهان مردم و مسئولان طرف مقابل اثرگذار باشد و به یک نوعی ترس از دشمن را در ذهن آنها جاسازی کند. مهم ترین نکته در رسانه و جنگ رسانه ای اول بودن است حتی اگر خبر شما کامل و دقیق نباشد. صرف نقل خبر از جانب شما به عنوان راوی اول باعث دیده شدن خبر می شود. حتی اگر ناقص و یا اساسا کذب باشد، خبرهایی که بعدا منتشر می شود کمتر دیده می شود به صورتی که حتی تکذیب های خبر اول به میزان کمتری موردتوجه قرار می گیرد. همان خبر اول و روایت اول است که بر ذهن مخاطب تاثیر می گذارد که متاسفانه این نکته در رسانه های کشور به ندرت موردتوجه است.
مهم ترین کار رسانه در دوران چنگ روایت سازی است، این روایت رسانه ها از موضوعات و اتفاقات است که ذهن جامعه را تغذیه می کند و به آن جهت می دهد و جامعه را به واکنش وادار می کند. رسانه ها می توانند با بیان خود و انتخاب کلمات و تصاویر به گونه ای عمل کنند که یک شکست مطلق را به پیروزی بدل کنند و یا از یک فاجعه و جنایت جنگی تصویری زیبا رسم کنند و آن را در ذهن مخاطب خود موجه جلوه دهند. بیشترین عملکردی که رسانه ها در طول جنگ به عهده دارند، همراه کردن مردم با سیاست های دولت مطلوب خود و ایجاد یاس و ناامیدی در طرف مقابل است. عملکرد رسانه ها حتی می تواند بر روی تصمیمات سیاست مداران و یا حتی عملکرد نظامیان اثرگذار باشد و نتیجه جنگ ها تغییر دهد؛ بنابراین مهم ترین نکته در طول جنگ از طرف دولت ها رصد رسانه ها داخلی و خارجی است و داشتن برنامه برای هر رویداد و تحولی است.
رسانه های داخلی وظیفه ایجاد و حدت در جامعه و کاشتن بذر امید در دل مردم را به عهده دارند و باید به گونه ای عمل کنند که به عنوان یک منبع موثق برای دریافت صحیح ترین روایت مورد اطمینان جامعه باشد. در واقع جلب اعتماد مردم و روایت اول بودن در خبررسانی مهم ترین وظیفه رسانه های داخلی است.