Javad Teleschi Yekta
بنیانگذار رسانه تاب آوری ایران | اولین رسانه تابآوری اجتماعی کشور | پدر تاب آوری نوین ایران
255 یادداشت منتشر شدهدلنوشته ای برای کسی که شاید نامش را بیشتر از رسالتش دوست دارد
گاهی باید از هیاهوی اینترنت فاصله گرفت، صفحه را بست، تلفن را کنار گذاشت و برای چند دقیقه فقط به زندگی نگاه کرد؛ نه به رتبه گوگل، نه به تعداد لینک ها، نه به تعداد جستجوها، نه به رپرتاژها و نه به اینکه امروز ناممان چند پله بالاتر یا پایین تر رفته است.
باید از خود پرسید:
من دقیقا برای چه زندگی می کنم؟
برای اینکه نامم بیشتر دیده شود، یا برای اینکه چیزی به این جهان اضافه کنم؟
اگر کسی بیش از دو سال، از صبح تا شب، بخش بزرگی از زندگی خود را صرف رصد اینترنت، جست وجوی نام خود، پیگیری لینک ها، فهرست کردن مطالب، ارتباط دائمی با رسانه ها، ارسال و دریافت پیام و تلاش بی وقفه برای بالا بردن جایگاه خود در نتایج جست وجو کند، شاید بد نباشد یک روز از خودش بپرسد:
این همه تلاش، سرانجام قرار است چه چیزی برای جامعه به جا بگذارد؟
آیا دانش جامعه بیشتر شده است؟
آیا انسان رنج دیده ای آرام تر شده است؟
آیا دانشجویی با این تلاش ها راه خود را پیدا کرده است؟
آیا پژوهشی ماندگار شکل گرفته است؟
آیا مسئله ای از مسائل جامعه حل شده است؟
آیا انسانی به واسطه این همه فعالیت، توانمندتر و تاب آورتر شده است؟
یا بخش بزرگی از این انرژی صرف این شده که نام خودمان در اینترنت بیشتر دیده شود؟
این دو، زمین تا آسمان با یکدیگر تفاوت دارند.
خدمت به علم، با دیده شدن تفاوت دارد.
ساختن، با نمایش دادن تفاوت دارد.
اثرگذاری، با مشهور شدن تفاوت دارد.
و میراث علمی، با تعداد لینک های اینترنتی یکی نیست.
تاریخ علم را که ورق می زنیم، نام بسیاری از دانشمندان بزرگ را می بینیم که سال ها و گاه تمام عمر خود را صرف مطالعه، پژوهش، آموزش و حل مسئله کردند؛ بسیاری از آنان حتی در زمان حیاتشان آن گونه که شایسته بود شناخته نشدند.
اما امروز، حاصل زندگی آنان هنوز زنده است.
آنچه آنان ساختند، ماندگار شد؛ نه آنچه درباره خودشان جست وجو کردند.
پژوهشگر واقعی معمولا آن قدر درگیر مسئله است که فرصت چندانی برای اثبات مداوم خودش ندارد.
او بیشتر می پرسد:
«چه چیزی هنوز نمی دانیم؟»
نه اینکه:
«امروز نام من در گوگل کجاست؟»
او نگران کیفیت کارش است، نه رتبه لحظه ای نامش.
او مقاله می نویسد تا چیزی به دانش اضافه کند، نه فقط برای اینکه لینک دیگری به نامش ایجاد شود.
او کتاب می نویسد تا انسانی چیزی بیاموزد، نه اینکه صفحه دیگری برای جست وجوی نامش ساخته شود.
و شاید مهم تر از همه:
او تلاش می کند اثرش باقی بماند، نه صرفا نامش.
اینترنت اما دوست و دشمن کسی نیست.
اینترنت وفادار نیست.
امروز نامت را بالا می آورد و فردا نام دیگری را.
امروز لینکت در صفحه اول است و فردا شاید حتی در صفحه دهم هم نباشد.
امروز هزاران نفر تو را جست وجو می کنند و فردا شاید کسی حتی نامت را جست وجو نکند.
الگوریتم ها احساس ندارند.
برای سال هایی که صرف ساختن جایگاه اینترنتی خود کرده ای، دلتنگ نمی شوند.
برای تو عزاداری نمی کنند.
و مهم تر از همه، برای نبودنت کاری نمی کنند.
روزی می رسد که دیگر خودت نیستی تا هر صبح نامت را جست وجو کنی، لینک هایت را بررسی کنی، رتبه هایت را ببینی و برای بالا ماندنشان تلاش کنی.
آن روز اگر چیزی از تو باقی مانده باشد، نه تعداد لینک هایت مهم است، نه تعداد رپرتاژهایت، نه تعداد دفعاتی که نامت در گوگل دیده شده است.
آنچه باقی می ماند، این است:
با دانشی که داشتی چه کردی؟
با فرصتی که داشتی چه کردی؟
با انسان هایی که می توانستی به آنها کمک کنی چه کردی؟
و وقتی فرصت خدمت داشتی، چقدر از آن را صرف خودت کردی و چقدر را صرف دیگران؟
این پرسش ها شاید تلخ باشند، اما ارزش یک عمر را دارند.
اگر کسی خود را «پدر» یک حوزه علمی می داند، شاید بیش از هر کس دیگری باید مراقب باشد که پدر بودن را با تصاحب نام یک حوزه اشتباه نگیرد.
پدر یک جریان علمی بودن، یعنی نسل بعدی را پرورش دادن.
یعنی دانش تولید کردن.
یعنی راه باز کردن برای دیگران.
یعنی شاگردانی تربیت کردن که روزی از استاد خود نیز فراتر بروند.
یعنی خوشحال شدن از اینکه دیگران هم رشد کرده اند.
یعنی وقتی دیگران بهتر از تو کار کردند، به جای ترسیدن، از پیشرفتشان خوشحال شوی.
علم، ملک شخصی هیچ کس نیست.
هیچ حوزه علمی با تکرار نام یک فرد، مالکیت آن فرد را پیدا نمی کند.
علم متعلق به جامعه انسانی است.
و کسی که واقعا عاشق علم باشد، در نهایت باید بتواند از «من» عبور کند و به «ما» برسد.
شاید بد نباشد یک شب، فقط یک شب، همه چیز را خاموش کرد.
نه گوگل.
نه سایت.
نه لینک.
نه رپرتاژ.
نه آمار بازدید.
نه رتبه کلمات کلیدی.
نه پیام رسانه ها.
نه فهرست مطالب.
فقط خودت بمانی و یک آینه.
و از خودت بپرسی:
اگر هیچ کس نام مرا در اینترنت جست وجو نکند، آیا باز هم چیزی برای گفتن و ساختن دارم؟
اگر پاسخ «بله» است، هنوز مسیر روشن است.
اما اگر بخش بزرگی از هویت و آرامش من به دیده شدن نامم وابسته شده، شاید وقت آن رسیده باشد که کمی مکث کنم.
شاید وقت آن باشد که بخشی از آن ساعت هایی را که صرف بالا بردن نام خود کرده ام، صرف بالا بردن دانش یک انسان کنم.
یک دانشجو.
یک مددکار.
یک پژوهشگر جوان.
یک خانواده گرفتار.
یک انسان آسیب دیده.
یک جامعه خسته.
آن وقت شاید یک لینک کمتر، اما یک اثر بیشتر داشته باشم.
یک رتبه کمتر، اما یک انسان توانمندتر.
یک جست وجوی کمتر، اما یک دانش واقعی بیشتر.
و شاید روزی که دیگر در این دنیا نبودم، کسی به جای اینکه فقط نامم را در گوگل جست وجو کند، کتابی را که نوشته ام بخواند، شاگردی را که تربیت کرده ام به یاد بیاورد، پژوهشی را که انجام داده ام ادامه دهد یا انسانی بگوید:
«او یک روز به من کمک کرد.»
این، شاید ارزشمندترین رتبه ای باشد که یک انسان می تواند در تمام عمر به دست آورد.
نه رتبه یک گوگل.
رتبه ای در قلب انسان ها.
و شاید هنوز دیر نشده باشد.
اگر سال هایی از عمر گذشته است، معنایش این نیست که باید سال های باقی مانده را نیز به همان شکل سپری کرد.
گاهی بزرگ ترین موفقیت یک انسان، نه بالا بردن نام خود، بلکه پایین آوردن صدای «من» و بلند کردن صدای رسالتش است.
شاید امروز همان روزی باشد که باید صفحه را بست، تلفن را کنار گذاشت، به اطراف نگاه کرد و پرسید:
«من برای چه آمده ام؟
و اگر فردا نباشم، چه چیزی واقعا از من باقی خواهد ماند؟»
پاسخ این پرسش، شاید از هزاران صفحه اول گوگل مهم تر باشد.
