فرهنگ نگهداری ساختمان؛ حلقه مفقوده در افزایش عمر مفید بناها
فرهنگ نگهداری ساختمان؛ حلقه مفقوده در افزایش عمر مفید بناها
یکی از مهم ترین چالش های صنعت ساختمان در ایران، نبود فرهنگ نگهداری مستمر است. در بسیاری از ساختمان ها، هزینه های قابل توجهی برای طراحی و اجرا صرف می شود، اما پس از بهره برداری، برنامه مشخصی برای نگهداری وجود ندارد. نتیجه این رویکرد، کاهش عمر مفید ساختمان، افزایش هزینه های تعمیرات اساسی و افزایش احتمال بروز حوادث است.
مبحث ۲۲مقررات ملی ساختمان با هدف اصلاح این نگرش تدوین شده و تاکید می کند که ساختمان باید همانند هر سرمایه ارزشمند دیگری، در طول عمر بهره برداری به طور مستمر پایش و نگهداری شود. این موضوع تنها به مسائل فنی محدود نیست؛ بلکه نیازمند مشارکت مالکان، مدیران ساختمان، مهندسان، شرکت های خدمات فنی و حتی ساکنان است.
فرهنگ نگهداری زمانی شکل می گیرد که بازرسی های دوره ای به یک عادت تبدیل شود، تعمیرات به تعویق نیفتد، مستندسازی انجام شود و آموزش های لازم به بهره برداران ارائه گردد. در چنین شرایطی، بسیاری از نواقص پیش از تبدیل شدن به بحران شناسایی و برطرف خواهند شد.
از منظر اقتصادی نیز نگهداری اصولی، هزینه نیست؛ بلکه سرمایه گذاری برای حفظ ارزش ساختمان و کاهش هزینه های آینده است. همچنین از منظر حقوقی، رعایت الزامات نگهداری می تواند احتمال بروز اختلافات، دعاوی و مسئولیت های ناشی از حوادث را کاهش دهد.
توسعه فرهنگ نگهداری، مهم ترین گام برای تحقق اهداف مبحث ۲۲ و افزایش ایمنی ساختمان ها در کشور است.