یازده؛ اولین عدد اول دو رقمی

یازده ساده ترین عدد دو رقمی که ارقامش هر دو عمود ایستاده اند و از نظر ظاهری بی آلایش ترین عدد دو رقمی بحساب می آید: دو «یک» در کنار هم؛ اما همین عدد ساده، در ریاضیات مجموعه ای از تقارن ها و روابط جالب را آشکار می کند.

۱۱ یک عدد اول و در عین حال یک عدد پالین دروم است؛ یعنی از دو طرف یکسان خوانده می شود؛ اما شاید زیباترین ویژگی آن در توان هایش دیده شود:

11^1=11

11^2=121

11^3=1331

11^4=14641

هر چهار عدد از دو طرف یکسان اند؛ تا اینجای کار گویی عدد ۱۱ در حال ساختن آینه ای از خودش است. اما در توان پنجم، این تقارن ناگهان از بین می رود:

11^5=161051

از لحاظ روانشناختی؛ برخی افراد برای ساعت هایی مانند 11:11 تصور ذهنی خاصی دارند؛ برخی ممکن است آن را نشانه، پیام یا اتفاقی معنادار تلقی کنند. روان شناسی برای گرایش کلی انسان به دیدن ارتباط در میان داده های نامرتبط، اصطلاح آپوفنیا (Apophenia) را به کار می برد. البته دیدن 11:11 به خودی خود نشانه اختلال نیست؛ این فقط نمونه ای از گرایش طبیعی ذهن به جست وجوی الگوست.

 عدد ۱۱ نیز مانند بسیاری اعداد دیگر از ریاضیات وارد فلسفه می شود: آیا معنا را در جهان پیدا می کنیم، یا آن را در جهان می سازیم؟

شاید زیبایی ۱۱ دقیقا در همین پرسش باشد؛ عددی که در ریاضیات واقعا الگو دارد؛ ذهن انسان نیز می تواند در اطراف آن الگوهایی فراتر از ریاضیات بسازد. مرز میان «الگوی واقعی» و «الگوی ساخته ذهن» شاید یکی از جذاب ترین مرزهای میان ریاضیات و روان انسان باشد.