تشدید ال نینو و افزایش مخاطرات جوی تا ۲۰۲۷
۳ سپتامبر ۲۰۲۶
ژنو، سوئیس (WMO) - بر اساس جدیدترین گزارش به روزرسانی شده ی سازمان جهانی هواشناسی (WMO)، پدیده «ال نینو» به طور کامل مستقر شده و در ماه های پیش رو به رویدادی بسیار شدید تبدیل خواهد شد؛ امری که پیامدهای عمده ای بر الگوهای بارش و دما، و همچنین خطرات ناشی از سیل، خشکسالی و گرمای شدید به همراه خواهد داشت.
پیش بینی های «مراکز جهانی تولید» وابسته به سازمان جهانی هواشناسی (WMO) حاکی از «احتمالی فوق العاده بالا و نزدیک به ۱۰۰ درصد» برای تداوم پدیده ال نینو تا فوریه ۲۰۲۷ است. این نخستین باری است که گزارش به روزرسانی سازمان جهانی هواشناسی درباره ال نینو/لانینا تا این حد قاطع و صریح است؛ امری که نشان دهنده اجماع قوی در شبکه گسترده این سازمان می باشد.
انتظار می رود پدیده ال نینو که تحت تاثیر شرایط دمایی به شدت گرم اقیانوس در پهنه استوایی اقیانوس آرام تقویت شده است، در ماه های پیش رو شدت بیشتری یافته و پیش از رسیدن به اوج خود در اواخر سال جاری، به سطحی بسیار قوی برسد؛ ضمن آنکه پیامدهای اقلیمی آن تا مدت ها در سال ۲۰۲۷ نیز ادامه خواهد داشت.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، گفت: «پدیده ال نینو در برابر چشمان ما به ابعادی عظیم و بی سابقه می رسد. شواهد علمی تردیدی باقی نمی گذارد: سیاره ما در آب های ناشناخته ای قرار گرفته و دمای این آب ها رو به افزایش است. دمای سطح دریاها و دمای کلی هوا پیوسته بالا می رود و جهان در معرض خطر شرایط آب وهوایی شدید قرار دارد. اکنون رقابتی میان خطرات فزاینده و تعهد ما به اقدام اقلیمی و حفاظت از مردم در جریان است؛ ما باید در این رقابت پیروز شویم.»
«ال نینو در زبان اسپانیایی به معنای پسر بچه است - اما این پدیده پتانسیل وارد کردن ضربه بزرگی به جوامع و اقتصادهای سراسر جهان را دارد. ما در حال حاضر شاهد اختلال و ویرانی ناشی از خشکسالی و سیل هستیم و انتظار داریم با تشدید ال نینو، این تاثیرات افزایش یابد.» این گفته ی سلست سائولو، دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی است.
او گفت: «این ال نینوی استثنایی نیازمند آمادگی و واکنش استثنایی است. در تاریخ ۷۶ ساله سازمان جهانی هواشناسی، ما هرگز چنین بسیج بزرگی را با خدمات ملی هواشناسی و هیدرولوژیکی که در خط مقدم ارائه پیش بینی ها و خدمات برای نجات جان و معیشت مردم هستند، آغاز نکرده ایم.»
او گفت: «سازمان جهانی هواشناسی (WMO) متعهد به همکاری نزدیک با شرکای خود در سراسر سازمان ملل متحد و سیستم بشردوستانه است تا اطلاعات و بینش های اقلیمی مورد نیاز برای پشتیبانی از مدیریت بلایا و بخش های حساس به آب و هوا مانند کشاورزی، بهداشت، انرژی و منابع آب را فراهم کند. ما وقت برای از دست دادن نداریم.»
به روزرسانی های ال نینو/لانینا WMO معتبرترین منبع اطلاعاتی جهان برای دولت ها و تصمیم گیرندگان است. این پیش بینی های فصلی بر اساس اجماع مدل های مراکز تولید جهانی WMO، کارشناسان خدمات ملی هواشناسی و هیدرولوژیکی و مراکز پیش بینی آب و هوا در سراسر جهان است.
گرمای استثنایی اقیانوس در اقیانوس آرام گرمسیری
دمای سطح دریا در سراسر اقیانوس آرام استوایی مرکزی-شرقی، منطقه ای در قلب ال نینو، در حال حاضر بسیار بالاتر از حد متوسط است - یکی از نشانه های بارز ال نینو - و همچنان در حال افزایش است.
شاخص پرکاربرد نینو ۳.۴، که ناهنجاری های دمای سطح دریا را در اقیانوس آرام استوایی مرکزی-شرقی اندازه گیری می کند، به طور قابل توجهی از میانگین ۱.۵+ درجه سانتیگراد بالاتر از حد نرمال در ماه مه-ژوئیه ۲۰۲۶ و ۲.۰+ درجه سانتیگراد بالاتر از حد نرمال در ماه ژوئیه افزایش یافته است. مقادیر هفتگی متعاقبا بین اواخر ژوئیه و اواسط اوت افزایش بیشتری یافت و از تقریبا ۲.۲+ درجه سانتیگراد تا ۲.۶+ درجه سانتیگراد بالاتر از حد متوسط متغیر بود که نشان دهنده تشدید مداوم است.
گرمای حتی استثنایی تری در زیر سطح اقیانوس وجود دارد. در برخی مناطق، دمای زیرسطحی اقیانوس در طول ژوئیه و اوایل اوت بیش از ۸ درجه سانتیگراد بالاتر از حد متوسط بود.
در این به روزرسانی آمده است که شرایط سطحی و زیرسطحی اقیانوس، روی هم رفته، پشتیبانی قوی از شرایط ال نینو و پتانسیل تقویت بیشتر آن در ماه های آینده را فراهم می کند.
اطمینان به چشم انداز بالا است. سیگنال های قوی و متقابلا تقویت کننده اقیانوسی و جوی، همراه با توافق نزدیک بین سیستم های پیش بینی فصلی، نشان می دهد که ال نینو حداقل تا اوایل سال ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت.
بررسی تطبیقی وضعیت ال نینو در دو مقطع زمانی
طبق بررسی های نویسنده، همان طور که در دو تصویر مربوط به 7 اکتبر ۲۰۲۳ و ۷ اکتبر ۲۰۲۶ مشاهده می شود، وضعیت سطح اقیانوس آرام استوایی در این دو مقطع زمانی تفاوت قابل توجهی را نشان می دهد. مقایسه دیداری تصاویر NASA Worldview حاکی از گسترش و تشدید ناهنجاری های مرتبط با گرمایش سطح آب در بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام است؛ به گونه ای که در تصویر سال ۲۰۲۶، گستره و شدت سیگنال گرمایشی نسبت به تصویر سال ۲۰۲۳ برجسته تر به نظر می رسد. این تغییرات را می توان در چارچوب تقویت فاز گرم نوسان جنوبی ال نینو (ENSO) تفسیر کرد.
شکل ۱. الگوی دمای سطح اقیانوس آرام در 7 اکتبر ۲۰۲۳
شکل ۲. الگوی دمای سطح اقیانوس آرام در ۷ اکتبر ۲۰۲۶
این مشاهدات ماهواره ای با گزارش های اخیر سازمان جهانی هواشناسی (WMO) نیز همخوانی دارد. بر اساس آخرین ارزیابی این سازمان، ال نینو در سال ۲۰۲۶ به طور محسوسی تقویت شده و انتظار می رود در ماه های پایانی سال به شدت بسیار بالایی برسد و اثرات اقلیمی آن تا سال ۲۰۲۷ ادامه داشته باشد. WMO همچنین احتمال تداوم این پدیده تا فوریه ۲۰۲۷ را نزدیک به ۱۰۰ درصد اعلام کرده و نسبت به تغییرات گسترده در الگوهای دما و بارش و افزایش خطر رخدادهای حدی، از جمله خشکسالی، سیلاب و گرمای شدید، هشدار داده است.
بنابراین، مقایسه این دو تصویر را می توان نمونه ای از تغییر و تشدید وضعیت ال نینو در فاصله زمانی سه ساله دانست؛ تغییری که اهمیت پایش ماهواره ای و تحلیل مستمر این پدیده را در ارزیابی پیامدهای اقلیمی آن در مقیاس جهانی و منطقه ای برجسته می کند.
ال نینو بسیار قوی به معنای تاثیرات یکسان در همه جا نیست
ال نینو و لانینا از جمله قدرتمندترین تاثیرات طبیعی بر سیستم آب و هوای جهانی هستند. یک رویداد بسیار قوی احتمال تغییرات عمده در بارندگی، دما و گردش جوی را در بسیاری از مناطق جهان افزایش می دهد.
با این حال، قدرت یک رویداد ال نینو به تنهایی تعیین نمی کند که تاثیرات آن در هر کشور یا منطقه چقدر شدید خواهد بود.
اثرات آن بسته به مکان و فصل متفاوت است و می تواند توسط سایر محرک های اقلیمی، از جمله شرایط در اقیانوس های هند و اطلس، تغییر کند.
بنابراین، سازمان جهانی هواشناسی (WMO) یک به روزرسانی تکمیلی آب و هوای فصلی جهانی منتشر کرده است که اطلاعاتی در مورد ال نینو و سایر محرک های اصلی اقلیمی را گرد هم می آورد و تصویری دقیق تر از شرایط مورد انتظار را ممکن می سازد.
برای سپتامبر-نوامبر 2026، پیش بینی های چند مدلی WMO نشان دهنده افزایش احتمال دمای بالاتر از حد نرمال در تقریبا تمام مناطق خشکی است، در کنار الگوهای بارندگی که نشان دهنده پاسخ جوی برجسته و کلاسیک به ال نینوی قوی اقیانوس آرام است.
همچنین انتظار می رود فاز مثبت دوقطبی اقیانوس هند (IOD) توسعه یابد و به میانگین فصلی 0.9 درجه سانتیگراد در سپتامبر-اکتبر-نوامبر 2026 برسد. در همین حال، پیش بینی می شود حوضه استوایی اقیانوس اطلس به طور کلی گرم باقی بماند و دمای سطح آب (SST) در هر دو بخش گرمسیری شمالی و جنوبی اقیانوس اطلس بالاتر از حد نرمال باقی بماند. این شرایط ممکن است تاثیرات معمول ال نینو را در مناطق مختلف تقویت، تضعیف یا تغییر دهد.
تبدیل پیش بینی ها به اقدامات اولیه
ال نینو و لانینا فازهای متضاد نوسان جنوبی-ال نینو (ENSO) هستند؛ یکی از قدرتمندترین الگوهای اقلیمی طبیعی روی زمین.
ال نینو با گرم شدن دمای سطح اقیانوس در مرکز و شرق اقیانوس آرام استوایی مشخص می شود. این پدیده معمولا هر دو تا هفت سال یکبار رخ می دهد و حدود نه تا دوازده ماه طول می کشد.
ال نینو عموما بین ماه های مارس و ژوئن شروع به توسعه می کند و بین ماه های نوامبر و فوریه به اوج شدت خود می رسد. تاثیر آن بر دمای جهانی می تواند فراتر از دوره اوج گرمایش اقیانوس باشد و در سال پس از توسعه بیشترین شدت را داشته باشد.
از آنجا که ال نینو می تواند الگوهای آب و هوایی و اقلیمی را هزاران کیلومتر دورتر از اقیانوس آرام گرمسیری تغییر شکل دهد، پیش بینی های قابل اعتماد، زمان ارزشمندی را برای دولت ها، سازمان های بشردوستانه، مشاغل و جوامع فراهم می کند تا آماده شوند.
بنابراین، اعضا و شرکای WMO به نظارت دقیق بر روند این رویداد ادامه می دهند و مرتبا پیش بینی های مربوط به تاثیرات احتمالی منطقه ای آن را به روزرسانی می کنند.
خدمات ملی هواشناسی و هیدرولوژی همچنان منبع معتبر هشدارهای رسمی و اطلاعات اقلیمی مرتبط محلی هستند. ال نینو یک پدیده طبیعی آب و هوایی است و ناشی از تغییرات اقلیمی نیست.
منابع: