چرا حقوق بعضی کودکان در عمل کمتر از دیگران است؟

---

 

دکتر محمدمهدی سیدناصری

حقوقدان،پژوهشگر حقوق کودک و آینده کودکی در عصر دیجیتال

چرا حقوق بعضی کودکان در عمل کمتر از دیگران است؟

حق کودک نباید به محل تولد، وضعیت مالی خانواده، جنسیت، زبان، قومیت، تابعیت یا توانایی جسمی و ذهنی او وابسته باشد. بااین حال، واقعیت زندگی نشان می دهد که برخی کودکان از همان ابتدای زندگی با موانعی روبه رو می شوند که مسیر رشدشان را دشوارتر می کند. کودکی که به مدرسه مناسب دسترسی ندارد، کودکی که به دلیل معلولیت از فعالیت های جمعی کنار گذاشته می شود یا کودکی که به سبب وضعیت اقتصادی خانواده ناچار به کار است، تنها با یک مشکل فردی مواجه نیست؛ او با نابرابری ای روبه روست که می تواند حقوق اساسی اش را محدود کند.

ماده ۲ کنوانسیون حقوق کودک دولت ها را موظف می کند حقوق مندرج در کنوانسیون را بدون تبعیض برای همه کودکان تضمین کنند. این اصل تنها به معنای رفتار یکسان با همه نیست. گاهی عدالت مستلزم آن است که برای کودکانی که با موانع بیشتری روبه رو هستند، حمایت بیشتری فراهم شود. فراهم کردن امکانات دسترس پذیر برای کودکان دارای معلولیت، حمایت از کودکان محروم و ایجاد فرصت برابر برای تحصیل، نمونه هایی از اقدام هایی است که می تواند فاصله میان حق قانونی و امکان واقعی استفاده از آن را کاهش دهد.

برابری کودکان زمانی معنا پیدا می کند که هیچ کودکی به دلیل شرایطی که در انتخاب آن نقشی نداشته است، از فرصت زندگی شایسته محروم نماند. نمی توان از کودک انتظار داشت بر نابرابری هایی غلبه کند که خانواده، جامعه یا نظام حمایتی در برابر آن ها بی تفاوت بوده اند. سنجش عدالت در یک جامعه فقط با قوانین نوشته شده انجام نمی شود؛ باید دید کودکانی که در آسیب پذیرترین شرایط زندگی می کنند، در عمل چه اندازه از حمایت، آموزش، سلامت و امنیت برخوردارند. حقوق کودک زمانی به واقعیت تبدیل می شود که برای همه کودکان قابل دسترس باشد، نه فقط برای آن هایی که خانواده ای برخوردار و صدایی شنیده شده دارند.

---