حرکت در عالم خیال

[محی الدین ابن عربی]

برزخ، فراخ ترین مراتب از حیث جود و بخشش (و یا جنود) است و فراگیر دو دریا: دریای معانی و دریای محسوسات، محسوس معنی نمی باشد و معنی محسوس نیست، و مرتبه ی خیال را که از آن تعبیر به فراگیر دو دریا کردیم، معانی را تجسد می بخشد و محسوس را لطیف می کند و در دیده ی هر ناظر، عین هر معلومی را تقلیب و دگرگونی می بخشد.(1)

***

[عبدالرزاق کاشانی]

مجمع بحرین عبارت از مقام قاب قوسین به سبب اجتماع دو مجرای وجوب و امکان در آن، و گفته اند که عبارت از مقام جمع وجود است به اعتبار اجتماع اسماء الهی و حقایق کونی در آن.(2)

--

مجمع البحرین، اشارتی است که ابن عربی استعمال می کند تا از آن تعبیر کند از صفت برزخ ظاهر در عالم خیال، از حیث اینکه، دو بحر معانی و محسوسات را جمع می سازد.(3)

***

[یزدانپناه عسکری]

دقتی که حرکت را در عالم خیال، آسان می کند، به اراده مربوط است.

____________________

1 – فتوحات مکیه، شیخ محی الدین ابن عربی، ترجمه تعلیق محمد خواجوی- تهران: انتشارات مولی، 1383، جلد 12، صفحه 185

[البرزخ اوسع الحضرات جودا و هو مجمع البحرین بحر المعانی و بحر المحسوسات فالمحسوس لا یکون معنی و المعنی لا یکون محسوسا و حضره الخیال التی عبرنا عنه بمجمع البحرین هو یجسد المعانی و یلطف المحسوس و یقلب فی عین الناظر عین کل معلوم. (محیی الدین بن عربی، الفتوحات المکیه ، اربع مجلدات، 4جلد، دار الصادر - بیروت، چاپ: اول، جلد 3 ؛ صفحه 361)]

2 - ترجمه اصطلاحات الصوفیه ، فرهنگ اصطلاحات عرفان و تصوف ، شیخ عبدالرزاق کاشانی ، ترجمه محمد خواجوی – تهران: مولی 1387، صفحه 124

3 - فرهنگ جامع اصطلاحات عرفانی ابن عربی ، تالیف دکتر گل بابا سعیدی – تهران : انتشارات زوار1387، صفحه 888 - تفسیر عرفانی قرآن کریم ، محی الدین بن عربی، تحقیق و ترجمه حیدر شجاعی- تهران : فهرست 1388، صفحه 269