وضعیت حقوقی فسخ یک طرفه قرارداد یاسر آسانی (جاسیار آسانی) با باشگاه استقلال

هوالمصور

وضعیت حقوقی فسخ یک طرفه قرارداد یاسر آسانی (جاسیار آسانی) با باشگاه استقلال

 ۱. سیر زمانی و واقعیت های پرونده 

یاسر آسانی در تابستان ۲۰۲۵ (مرداد ۱۴۰۴) با قراردادی حدودا دو ساله (تا پایان فصل ۲۰۲۶/۲۷) از گوانگجو به استقلال پیوست. باشگاه بابت رضایت نامه حدود ۸۵۰ هزار دلار/یورو پرداخت کرده بود. قرارداد واقعی (نه رقم ثبت شده در سازمان لیگ) برای سال اول حدود ۸۲۵ هزار دلار و برای سال دوم تقریبا دو برابر گزارش شده است. در قرارداد، بند فسخ یک طرفه بازیکن نیز وجود داشته: حق فسخ صرفا در ۱۵ روز ابتدایی پنجره تابستانی پیش از فصل ۲۰۲۶-۲۰۲۷ با پرداخت خالص ۵۰۰ هزار دلار به باشگاه. در تیر ۱۴۰۵ (حدود ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶)، آسانی به دلیل عدم پرداخت مطالبات فصل گذشته و پیش پرداخت فصل جدید، با ارسال ایمیل/نامه رسمی به باشگاه، قرارداد را یک طرفه فسخ کرد و ایران را ترک نمود. نامه صراحتا به ماده ۱۴ مکرر (Article 14bis) RSTP استناد داشته است. باشگاه ابتدا فسخ را اعلام کرد، اما بعدا سرپرست مدیرعاملی (علی تاجرنیا) اظهار داشت که فسخ «هنوز در فیفا ثبت نشده» و مذاکرات برای بازگشت ادامه دارد. آسانی چند روز بعد به تهران بازگشت، پیام حمایتی برای هواداران منتشر کرد و اعلام شد که توافق برای ادامه همکاری حاصل شده است. در همین بازه، باشگاه استقلال به دلیل پرونده های قبلی (از جمله منتظر محمد) مشمول محرومیت ثبت بازیکن جدید (transfer registration ban) از سوی فیفا برای دو پنجره متوالی است و نام آن در فهرست رسمی محرومین فیفا باقی مانده است. فیفا در پاسخ به استعلام باشگاه صراحتا اعلام کرده که تا رفع کامل محرومیت، امکان ثبت هیچ بازیکن جدیدی (اعم از آزاد یا غیرآزاد) وجود ندارد. 

۲. تحلیل حقوقی فسخ یک طرفه 

بر اساس ماده ۱۴ مکرر RSTP ماده ۱۴ مکرر RSTP (نسخه جاری) حق فسخ موجه (just cause) را برای بازیکن در صورت عدم پرداخت مطالبات مالی به شرح زیر به رسمیت می شناسد: 

- مطالبات معوقه حداقل معادل دو ماه حقوق (یا مبلغ معادل آن در صورت پرداخت غیرماهانه). 

- ارسال اخطار کتبی به باشگاه با اعطای مهلت حداقل ۱۵ روزه برای پرداخت. 

- پس از انقضای مهلت بدون پرداخت، بازیکن می تواند قرارداد را فسخ کند. 

رویه ی DRC و CAS نشان می دهد که ارسال ایمیل یا نامه رسمی، در صورتی که وصول آن اثبات شود، کافی است و فسخ از لحظه اعلام معتبر تلقی می شود (نه لزوما از لحظه ثبت در سیستم فیفا یا سازمان لیگ). ثبت فسخ در سیستم های اداری بیشتر جنبه اعلامی و اجرایی برای ITC و لیست دارد تا تاسیسی. بنابراین، اعلام رسمی آسانی (و حتی تایید اولیه باشگاه در رسانه ها) احتمالا قرارداد را از نظر حقوقی خاتمه داده و او را به وضعیت بازیکن آزاد (free agent) تبدیل کرده است. 

نکته کلیدی: حتی اگر باشگاه ادعا کند مطالبات فصل گذشته بر اساس مصوبات لیگ نیمه تمام (به دلیل وقفه ناشی از شرایط امنیتی) محاسبه شده، این امر لزوما «دلیل موجه» بازیکن را از بین نمی برد، مگر آنکه در قرارداد یا توافقات بعدی صراحتا تعدیل شده باشد. اختلاف بر سر پیش پرداخت فصل جدید نیز می تواند به عنوان نقض تعهد مالی قابل توجه تلقی شود. اگر فسخ بدون رعایت کامل تشریفات ماده ۱۴ مکرر صورت گرفته باشد، باشگاه می تواند آن را بدون دلیل موجه بداند و مطالبه غرامت طبق ماده ۱۷ کند؛ اما با توجه به بازگشت توافقی بازیکن، احتمال طرح چنین دعوایی کم است. 

 ۳. بازگشت مجدد و چالش محرومیت پنجره نقل وانتقالاتی 

محرومیت ثبت بازیکن (ماده ۱۷ RSTP و احکام انضباطی مرتبط) باشگاه را از «ثبت هر بازیکن جدید» (any new players) برای دو دوره کامل و متوالی نقل وانتقالاتی منع می کند. فیفا صراحتا استثناهای ماده ۶ (ثبت خارج از پنجره برای بازیکنان آزاد یا با قرارداد فسخ شده) را در دوران محرومیت غیرقابل اعمال دانسته است. دو دیدگاه حقوقی در این پرونده مطرح است:

دیدگاه اول (سخت گیرانه – منطبق با نص مقررات و نظر برخی کارشناسان از جمله مجتبی فریدونی): فسخ معتبر، آسانی را به بازیکن آزاد تبدیل کرده است. بازگشت او مستلزم انعقاد و ثبت قرارداد جدید است. ثبت قرارداد جدید در دوران محرومیت ممنوع است، حتی اگر بازیکن سابق همان باشگاه باشد. بنابراین، تا رفع رسمی محرومیت از فهرست فیفا، آسانی حق بازی در مسابقات رسمی را ندارد. این تفسیر با عبارت «any new players» و رویه فیفا سازگار است و ریسک محرومیت انضباطی اضافی برای باشگاه و بازیکن را به همراه دارد. 

دیدگاه دوم (عمل گرایانه – مطرح شده توسط رسول باختر و برخی دیگر): آسانی «بازیکن جدید» به معنای عرفی و مقرراتی نیست؛ او بازیکن تحت قرارداد قبلی باشگاه بوده و بازگشت او در حکم تمدید یا ادامه رابطه قبلی است. بنابراین، ثبت او مشمول محرومیت نمی شود، مشابه تمدید قرارداد بازیکنان موجود. پیشنهاد شده باشگاه از فیفا استعلام رسمی بگیرد. 

تحلیل نگارنده: دیدگاه اول از نظر نص مقررات و پاسخ های اخیر فیفا به استقلال قوی تر است. محرومیت ثبت، یک تحریم انضباطی است که هدف آن جلوگیری از هرگونه تقویت کادر با بازیکنان تازه (حتی سابق) است. اگر باشگاه نام آسانی را بدون رفع ابهام در لیست رسمی قرار دهد و او در مسابقه رسمی بازی کند، ریسک اعتراض رقیب، محرومیت نتیجه مسابقه و جریمه های اضافی وجود دارد. رویه مشابه در پرونده های قبلی (مانند اندونگ) نشان می دهد که اعلام فسخ رسمی، وضعیت را تغییر می دهد. 

۴. راهکارهای عملی و توصیه های حقوقی

 ۱. استعلام فوری و رسمی از فیفا و سازمان لیگ: باشگاه باید نامه رسمی با شرح دقیق وضعیت (فسخ اعلام شده + توافق بازگشت + متن قرارداد قبلی) ارسال کند و درخواست تایید امکان ثبت/استفاده از بازیکن را بدهد. پاسخ مکتوب فیفا سند کلیدی خواهد بود. 

 ۲. توافق نامه الحاقی یا قرارداد جدید مشروط: در صورت امکان، توافق نامه الحاقی به قرارداد قبلی تنظیم شود که فسخ را ملغی یا معلق اعلام کند (با رعایت حسن نیت و بدون ایجاد تعهد جدید مشمول ثبت). این مسیر در صورت پذیرش فیفا، کم ریسک ترین است. 

۳. پرداخت مطالبات و رفع زمینه های اختلاف: تسویه کامل مطالبات معوقه و پیش پرداخت، حسن نیت باشگاه را نشان می دهد و در صورت طرح دعوی بعدی، موضع آن را تقویت می کند. 

۴. پیگیری رفع محرومیت پنجره: تسریع در پرونده های معلق در CAS و درخواست دستور موقت (provisional measure) برای تعلیق محرومیت. تا زمان رفع رسمی از فهرست فیفا، هرگونه ثبت جدید پرریسک است. 

۵. احتیاط در اعلام عمومی: اعلام زودهنگام فسخ توسط باشگاه، راه انکار بعدی را بسته است. مدیریت رسانه ای پرونده باید با مشورت حقوقی دقیق انجام شود. 

۵. نتیجه گیری 

فسخ یک طرفه آسانی بر اساس ماده ۱۴ مکرر RSTP، با توجه به اعلام رسمی و خروج از ایران، احتمالا معتبر و موثر بوده و او را موقتا به بازیکن آزاد تبدیل کرده است. بازگشت توافقی او مثبت است، اما با توجه به محرومیت فعال ثبت بازیکن باشگاه استقلال در فیفا، استفاده رسمی از وی در مسابقات تا رفع ابهام یا رفع محرومیت، با ریسک حقوقی قابل توجه همراه است. دیدگاه «غیرجدید بودن» بازیکن قابل دفاع است اما تضمین شده نیست. باشگاه استقلال باید فورا مسیر استعلام رسمی، توافق نامه دقیق و پیگیری رفع محرومیت را دنبال کند. در غیر این صورت، پرونده آسانی می تواند به تکرار دردسرهای مشابه (مانند اندونگ) منجر شود و منافع ورزشی و مالی باشگاه را تحت تاثیر قرار دهد. ثبات قراردادی (contractual stability) اصل بنیادین مقررات فیفا است؛ هرگونه ابهام در این پرونده، نه تنها برای استقلال بلکه برای اعتبار حقوق ورزشی ایران هزینه دارد. این یادداشت بر اساس اطلاعات عمومی موجود تا تاریخ ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶ تنظیم شده و جایگزین مشاوره حقوقی اختصاصی با دست

رسی به اسناد کامل قرارداد و مکاتبات نیست. در صورت دسترسی به متن کامل نامه فسخ و پاسخ های فیفا، تحلیل دقیق تری امکان پذیر است.

مصطفی لطفی / وکیل ورزشی