هوش مصنوعی قابل اعتماد؛ حلقه مفقوده تصمیم گیری مدیریتی

هوش مصنوعی قابل اعتماد؛ حلقه مفقوده تصمیم گیری مدیریتی

آیا استفاده از هوش مصنوعی به تنهایی می تواند تصمیم های مدیریتی را بهتر کند؟ 

مقاله ای پژوهشی با عنوان AI Trustworthiness in Managerial Decision-Making: Ethics, Transparency, and Explainability as Key Drivers که در مجله Journal of Business Ethics در سال ۲۰۲۶ به بررسی نقش اعتمادپذیری هوش مصنوعی در پذیرش فناوری های هوش مصنوعی و بهبود تصمیم گیری مدیریتی می پردازد.این پژوهش بر سه اصل اساسی اخلاق، شفافیت و توضیح پذیری استوار است.

یافته های کلیدی پژوهش با استفاده از داده های پیمایشی ۳۰۰ مدیر و عضو هیئت مدیره در شرکت های بریتانیایی و تحلیل مدل سازی معادلات ساختاری، دو نوع هوش مصنوعی پیش بینانه و مولد را بررسی کرده است.

نتایج نشان می دهد که اعتمادپذیری ادراک شده هوش مصنوعی با پذیرش هر دو نوع فناوری ارتباط مثبت دارد؛ همچنین استفاده از هر دو نوع با اثربخشی ادراک شده تصمیم گیری رابطه مثبت نشان می دهد. بااین حال، این رابطه برای هوش مصنوعی پیش بینانه قوی تر بوده است.نکته مهم دیگر آن است که با افزایش پیچیدگی تصمیم، ارتباط مثبت هوش مصنوعی مولد با اثربخشی تصمیم گیری تضعیف می شود؛ درحالی که اثر تعدیل کنندگی پیچیدگی بر رابطه هوش مصنوعی پیش بینانه و اثربخشی تصمیم گیری در این پژوهش معنادار نبود. پژوهش همچنین با بررسی نمونه هایی از شرکت های BYD، Netflix و HSBC نشان می دهد که نحوه استفاده از هوش مصنوعی به ماهیت فعالیت، سطح ریسک و الزامات پاسخ گویی سازمان وابسته است. پیام مدیریتی اثربخشی تصمیم گیری را نباید صرفا با سرعت و کیفیت خروجی سنجید؛ سلامت و یکپارچگی تصمیم، قابلیت اعتماد، شفافیت و پاسخ گویی اخلاقی نیز باید بخشی از معیار ارزیابی باشند. هوش مصنوعی زمانی ارزش مدیریتی پایدارتری ایجاد می کند که در کنار قابلیت های فنی، سازوکارهای نظارت انسانی و مسئولیت پذیری سازمانی نیز وجود داشته باشند.در نهایت، پرسش کلیدی برای مدیران صرفا این نیست که چگونه از هوش مصنوعی استفاده کنیم؟ بلکه این است که چگونه از هوش مصنوعی به گونه ای استفاده کنیم که تصمیم ها سریع تر و بهتر باشند، بدون آنکه مسئولیت پذیری و اعتماد را قربانی کنیم؟

#هوش_مصنوعی #مدیریت #تصمیم_گیری #حاکمیت_هوش_مصنوعی #تحول_دیجیتال