باز ایستادن عالم

[محی الدین ابن عربی]

مشیت، احدیت التعلیق است و در آن اختیاری نیست، از این روی ممکن هیچ وقت جز مرجح و برتری دهنده را تعقل نمی کند، جز آنکه حق تعالی از آن حیث که آمرزگار و غفور است پرده و حجابش را بین بعضی از بندگانش و بین احاطه ی بازگشت حق به خودش – در عین بی نیازیش از عالم – قرار داده و در آن پرده فرموده: «فان الله غنی عن العالمین - خداوند از جهانیان بی نیاز است – آل عمران/97» و حکم به این امر قرار نمی گردد مگر عالمی نباشد، و یا اینکه متعلق مشیت اختیار باشد، و هر دو امر با وجود عالم – و نه یکی از آن دو – امکان پذیر نیست.(1)

***

[یزدانپناه عسکری]

باز ایستادن عالم در مقام وقفه و تعلیق بین دو مقام.

____________

1 - فتوحات مکیه، شیخ محی الدین ابن عربی ، ترجمه ، تعلیق ، محمد خواجوی- تهران : انتشارات مولی، 1383، جلد دوازدهم، صفحه 232

- [فالمشیئه احدیه التعلق لا اختیار فیها و لهذا لا یعقل الممکن ابدا الا مرجحا الا ان الحق من کونه غفورا ارسل ستره و حجابه بین بعض عباده و بین احاله رجوع الحق الی نفسه فی غناه عن العالم فقال فی ذلک الستر فان الله غنی عن العالمین و هذا لیس یتمکن الحکم به الا و لا عالم او یکون متعلق المشیئه الاختیار و کلا الامرین مع وجود العالم لا یکون و لا واحد منهما (محیی الدین بن عربی، الفتوحات المکیه، اربع مجلدات، 4جلد، دار الصادر - بیروت، چاپ: اول، ج3، ص: 375)]