تجربه تماشای فیلم در سینما و پلتفرم های خانگی ؛ چرا مخاطب ترجیح می دهد با هزینه کمتر در خانه فیلم ببیند

مخاطب امروز در شرایط تورمی و فشار اقتصادی، میان هزینه و کیفیت ، با تجربه دست به انتخاب میزند و همین انتخاب باعث شده بسیاری ترجیح دهند فیلم را در خانه ببینند. سینما زمانی یک تجربه جمعی، هیجان انگیز و در دسترس بود؛ پرده بزرگ، صدای فراگیر، تاریکی سالن و حضور دیگران نوعی مشارکت فرهنگی می ساخت که در خانه قابل تکرار نبود. اما افزایش قیمت بلیت، هزینه رفت وآمد، تغذیه، زمان انتظار، شلوغی سالن ها و گاهی کیفیت نامطلوب خدمات باعث شده این تجربه برای بخش بزرگی از جامعه به انتخابی پرهزینه تبدیل شود. در مقابل، پلتفرم های خانگی با یک اشتراک ماهانه ارزان، صدها فیلم و سریال ارائه می دهند و مخاطب می تواند بدون محدودیت زمانی یا مکانی، هر زمان که بخواهد تماشا کند.

 این آزادی عمل در دوران تورم یک مزیت بزرگ است، زیرا مخاطب احساس می کند کنترل کامل بر تجربه دارد و مجبور نیست برای یک فیلم خاص هزینه ای بالا بپردازد. از سوی دیگر، تنوع محتوای پلتفرم ها بسیار بیشتر از سینماست؛ هر هفته ده ها عنوان جدید منتشر می شود، در حالی که سینما محدود به چند فیلم اکران شده است. همین تنوع باعث می شود مخاطب احساس کند خانه گزینه ای غنی تر و مقرون به صرفه تر است. کیفیت تکنولوژی خانگی نیز به شکل چشمگیری افزایش یافته؛ تلویزیون های بزرگ، سیستم های صوتی خانگی، اینترنت پرسرعت و امکان تماشای فیلم با کیفیت بالا باعث شده تجربه خانه از نظر فنی بسیار قابل قبول باشد. در کنار این عوامل، تغییر سبک زندگی نیز نقش مهمی دارد . مخاطب امروز به تجربه های شخصی، آرام و بدون ازدحام علاقه مند است و سینما با شلوغی، سر و صدا، محدودیت های رفتاری و گاهی بی نظمی، برخلاف این سبک زندگی عمل می کند. در خانه می توان فیلم را متوقف کرد، دوباره دید، با دوستان یا خانواده تماشا کرد، یا حتی در زمان های مختلف آن را ادامه داد؛ این انعطاف پذیری در سینما وجود ندارد. همین تفاوت ها باعث شده مخاطب احساس کند سینما دیگر ضرورت نیست، بلکه لوکس است و در شرایط تورمی، لوکس ها اولین چیزهایی هستند که از سبد مصرف حذف می شوند. پیامد فرهنگی این تغییر بسیار گسترده است؛ کاهش استقبال از سینما باعث می شود تجربه جمعی و گفت وگوی عمومی درباره فیلم ها کم رنگ شود. زمانی فیلم ها بخشی از حافظه مشترک جامعه بودند؛ همه آن ها را می دیدند، درباره شان حرف می زدند و تبدیل به نقطه اتصال فرهنگی می شدند. اما با پراکندگی مخاطبان در پلتفرم های مختلف، این حافظه مشترک تضعیف می شود و فرهنگ عمومی به تجربه های فردی تقسیم می گردد. 

کاهش فروش گیشه نیز باعث می شود فیلم سازان به سمت تولید آثار کم هزینه تر یا تجاری تر بروند و این امر کیفیت هنری سینما را تحت تاثیر قرار می دهد . سالن های کوچک و مستقل که نقش مهمی در تنوع فرهنگی دارند ، در خطر تعطیلی قرار می گیرند و این تعطیلی به معنای کاهش دسترسی فرهنگی در مناطق مختلف است. 

 انتخاب مخاطب میان سینما و پلتفرم های خانگی تنها یک انتخاب اقتصادی نیست، بلکه انتخابی فرهنگی و رفتاری است. مخاطب امروز به دنبال تجربه ای است که هم مقرون به صرفه باشد و هم با سبک زندگی او هماهنگ باشد. پلتفرم های خانگی این نیاز را بهتر پاسخ می دهند و تا زمانی که سینما نتواند ارزش تجربه جمعی را دوباره بازتعریف کند، این روند ادامه خواهد داشت. سینما برای بقا باید تجربه ای ارائه دهد که مخاطب احساس کند ارزش هزینه کرد دارد؛ تجربه ای که فراتر از تماشای یک فیلم باشد و دوباره حس رویداد را زنده کند.