صور خیال

[عبد الرحمن جامی]

مرتبه مثال، که واسطه است میان عالم ارواح و عالم اجسام. و جماعتی از علماء حکمت آن را «عالم مثال» خوانند. (1)

***

[سید جلال الدین آشتیانی]

صدر المتالهین جمیع صور خیالیه را در موطن و صقع نفس میداند، چون صوری را که نفس خود اختراع مینماید و از دعابات وهم و قوه خیال است، نمیتوان محل وجود آنها را در عالم مثال مطلق دانست*؛ لان عالم المثال المطلق عالم تام و کامل منزه عن هذه الصور، و ما یکون فیه لیس من الامور الوهمیه و الدعابات الذهنیه الخیالیه التی لیس لها مطابق و لا ینطبق علی الواقع.(2)

***

[یزدانپناه عسکری]

جمیع صور خیالیه را که نفس خود اختراع مینماید تابع قدرت متمرکز درون و خواست قلبی در مطابقت و تمرکز بر اشیاء در عالم مثال است در واقع خارج از آن اصلا وجود ندارد.

_______________________

1 - عبد الرحمن جامی، نقد النصوص فی شرح نقش الفصوص، 1جلد، سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامی - تهران، چاپ: دوم، 1370. صفحه 52

2 - سید جلال الدین آشتیانی، شرح مقدمه قیصری، 1جلد، انتشارات امیر کبیر - تهران، چاپ: سوم، 1370. صفحه530

*- هزاران مجلس است آنسو و این مجلس از آن سوتر - که این بیچونترست اندر میان عالم بیچون (دیوان شمس)